ઓઝોન લેયરમાં જોવા મળ્યું ઇતિહાસનું સૌથી મોટું કાણું, કારણ જાણીને વૈજ્ઞાનિક પણ પરેશાન



  • પૃથ્વી પર ઉત્તર તેમજ દક્ષિણ ધ્રુવ પર ઓઝોનનું સ્તર આવેલું છે. લોકડાઉન ના ચાલતા એવા સમાચાર સામે આવ્યા હતા કે દક્ષિણ ધ્રુવ પરનું ઓઝોનનું સ્તર નું કાણું નાનું થયું છે. જયારે હવે ઉત્તર ધ્રુવ ના એવા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે કે ત્યાંના ઓઝોન લેયર માં સૌથી મોટું છિદ્ર જોવા મળ્યું છે.
  • આ અંગે વૈજ્ઞાનિક એવો દાવો કરી રહ્યા છે કે આ ઇતિહાસ નું સૌથી મોટું કાણું છે. ઉત્તર ધ્રુવ એ પૃથ્વીનો આર્કટિકવાળો વિસ્તાર છે. આ ક્ષેત્રમાં ઉપર એક તાકાતવર પોલાર વૉટેક્સ બનેલું છે. નોર્થ પોલની ઉપર ખુબજ ઉંચાઈ પર સ્થિત સ્ટ્રેસટોસ્ફીયર (ધરતી ની ઉપર બનેલું પડ) પર બનેલા વાદળોને કારણે ઓઝોનનું લેયર પાતળું થઇ રહ્યું છે.

  • ત્યારબાદ, ઓઝોન સ્તરના છિદ્રોને ઘટાડવા પાછળના ત્રણ સૌથી મોટા કારણો આ વાદળો, ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન અને હાઇડ્રોક્લોરોફ્લોરોકાર્બન છે. અત્યારે આ ત્રણેયનું પ્રમાણ સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં વધી ગયું છે. આને કારણે, જ્યારે સૂર્યની અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં ટકરાતા હોય છે, ત્યારે તેઓ કલોરિન અને બ્રોમિનના અણુઓ બહાર કાઢે છે. આ અણુઓ ઓઝોન લેયરને પાતળા કરી રહ્યા છે. જેના કારણે છિદ્ર મોટા થઈ રહ્યા છે.

  • નાસાના વેજ્ઞાનીકોના જણાવ્યા મુજબ આવી સ્થિતિ સામાન્ય રીતે દક્ષિણ ધ્રુવ ઉપરના એટલે કે એન્ટાર્કટિકા ઉપરના ઓઝોન સ્તરમાં જોવા મળે છે. પરંતુ આ વખતે તે ઉત્તર ધ્રુવની ઉપરના ઓઝોન સ્તરમાં જોવા મળે છે.

  • તમને જણાવી દઈએ કે સ્ટ્રેટોસ્ફિયરનો સ્તર પૃથ્વી ઉપર 10 થી 50 કિ.મી. સુધીની છે. તેની મધ્યમાં એક ઓઝોન સ્તર છે, જે પૃથ્વી પરના જીવનને સૂર્યના અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોથી બચાવે છે.
  • દક્ષિણ ધ્રુવ ઉપરના લગભગ 70 ટકા ઓઝોન સ્તર વસંત ઋતુમાં અદૃશ્ય થઈ જાય છે. કેટલાક સ્થળોએ, ત્યાં કોઈ સ્તર બચતું નથી. પરંતુ ઉત્તર ધ્રુવ પર આવું થતું નથી. અહીં સ્તર પાતળું થઈ રહ્યું છે પરંતુ આ પહેલીવાર છે જ્યારે આટલું મોટું છિદ્ર જોવા મળ્યું છે.

  • ઓઝોન લેયરનો અભ્યાસ કરતા કોપનિક્સ વાતાવરણીય મોનિટરિંગ સર્વિસના ડિરેક્ટર વિન્સેન્ટ હેનરી પીચે જણાવ્યું હતું કે નીચા તાપમાન અને સૂર્યની કિરણો ટકરાયા પછી થયેલી રાસાયણિક પ્રક્રિયાનું પરિણામ છે.

  • વિન્સેન્ટ હેનરીએ કહ્યું કે આપણે પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. પરંતુ આ સમયે ઓઝોનમાં છિદ્ર એ વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિક માટે અભ્યાસનો વિષય છે. આપણે સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં કલોરિન અને બ્રોમિનનું સ્તર ઘટાડવું જોઈએ.

  • વિન્સેન્ટે આશા વ્યક્ત કરી છે કે ઓઝોન સ્તરના આ વિશાળ છિદ્ર ટૂંક સમયમાં ભરાઈ જશે. આ ફક્ત ઋતુઓના પરિવર્તનથી જ શક્ય બનશે. આ સમયે આપણે 1987 માં મોન્ટ્રીયલ કરાર લાગુ કરવો જોઈએ. સૌ પ્રથમ, ચીનના ઉદ્યોગોમાંથી થતા પ્રદૂષણને રોકવું પડશે.

Post a Comment

0 Comments